وراپامیل | موارد مصرف و عوارض

وراپامیل ( Verapamil )  یکی از مهمترین دارو های مهار کننده  کلسیم می باشد که برای کنترل آنژین صدری مصرف می شود.

وراپامیل توسط پزشک عمومی و پزشک متخصص تجویز می شود.

نحوه عملکرد دارو و موارد مصرف

این دارو از دسته مهار کننده های کانال کلسیم می باشد، این دارو با اتصال به گیرنده های کانال کلسیم وابسته به ولتاژ درون سلولی موجب کاهش ورود کلسیم به درون سلول از جمله سلول های قلبی و عضلات صاف می شود، کانال های کلسیم موجود در غشای سلول های عضله قلبی و عروقی موجب کاهش ورود کلسیم به داخل سلول می شوند در نتیجه باعث کاهش انقباض عروق و هدایت و انقباض پذیری عضله قلب می شود.

از جمله داروهای همدسته آن می‌ توان به دیلتیازم و آملودیپین اشاره کرد.

وراپامیل به راحتی از دستگاه گوارش جذب می شود، اثر درمانی این دارو بعد از 30 الی 60 دقیقه بعد از مصرف خوراکی آن ظاهر می شود. این دارو از طریق ادرار دفع می شود.

در بیمارانی که دچار سیروز کبدی هستند، غلظت دارویی آن افزایش یافته و در نتیجه باید تعدیل دوز صورت گیرد. نیمه عمر آن در افراد مسن افزایش پیدا می کند.

دوز استفاده آن به صورت وریدی مقدار 75 تا 150 میکروگرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن و به صورت خوراکی مقدار 80 تا 160 میلی گرم هر 8 ساعت می باشد. البته دوز درمانی هر فرد با توجه به علائم بالینی و آزمایشات توسط پزشک معالج تعیین می شود و با از مصرف بی دلیل و بدون تجویز هر دارویی خودداری کرد و تنها کسی که صلاحیت بالینی تجویز دارو را دارد پزشک می باشد.

اثرات این دارو بر اندام :

1. عضلات صاف : این عضلات در حالت استراحت برای حفظ انقباض پایه و در هنگام انقباض نیاز به کلسیم دارند، دارو های مهارکننده کلسیم مانند وراپامیل از ورود کلسیم به سلول در حالت استراحت جلوگیری می کند و در نتیجه مقاومت عروق محیطی و عروق کرونر که وظیفه خونرسانی به عضله قلب را کاهش پیدا میکند عضلات ساختار رحم و دستگاه گوارش تنفس کمتر از عروق تحت تاثیر این دارو قرار می گیرند.

2. عضله قلبی ( میوکارد ) : وراپامیل و هدسته های آن با مهار ورود کلسیم به درون سلول های قلبی در واکنش های موجب کاهش قدرت انقباضی عضله قلب می شود. دارو های مهارکننده کانال کلسیم مانند وراپامیل خاصیت خودکاری گره سینوسی دهلیزی ( SA ) و هم چنین هدایتی ایمپالس از گره دهلیزی بطنی ( AV ) را کاهش می دهند. اثر مهار وراپامیل روی گره سینوسی دهلیزی خیلی بیشتر از دارو های هم گروه آن است.

این داروها اثری بر انقباض عضلات مخطط ( ماهیچه اسکلتی مانند عضلات بازو و دست و ران ) به وجود نمی آورد چون این بافت کلسیم مورد نیاز خود را از داخل سلول تامین می کند.

آزاد شدن هورمون ها و هم چنین میانجی های عصبی از انتهای اعصاب وابسته به یون کلسیم است در نتیجه این دارو ممکن است اثر ناچیزی در این زمینه داشته باشد، برای مثال دوز های بالای وراپامیل ترشح انسولین را وقفه می دهد. تزریق وریدی و داخل شریانی مغزی برخی از این داروها همدسته وراپامیل مثل نیکاردیپین برای پیشگیری از اسپاسم عروق مغزی مرتبط با سکته مغزی ( CVA ) به کار می رود.

کاربرد بالینی این دارو شامل درمان هایپر تانسیون ( پر فشاری خون )، آنژین قفسه صدری، کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک، بی نظمی قلبی ( آریتمی )، سردرد میگرنی، سندروم رینود ( کاهش جریان خون در دست یا پا و به علت‌ هایی مثل سرمای شدید یا استرس )، آسم، میگرن، ضایعات مغزی عروقی و زایمان زودرس است.

این دارو به عنوان انتخاب اول در درمان آنژین اسپاسمی به کار می رود.

این دارو توسط  متخصص قلب و عروق تجویز می شود.

عوارض جانبی و مسمومیت

بیشترین عارضه جانبی ناشی از مصرف وراپامیل و هم دسته های آن اتساع زیاد عروق و کاهش قدرت انقباض پذیری و هدایت قلبی است، این اثرات به خصوص کاهش فشار خون ( هیپوتانسیون ) ، برادی کاردی ( کاهش ضربان قلب ) ، کاهش برون ده قلبی و بلوک گره دهلیزی بطنی ( AV ) ، نارسایی قلبی ، سردرد و گیجی و برافروختگی می باشد. از عوارض دیگر آن می‌ توان به بی خوابی ، وزوز گوش ، تاری دید ، افزایش آنزیم های کبدی و ناراحتی گوارشی و خشکی دهان اشاره کرد.

فشار خون و ضربان قلب بیمار تحت درمان با این دارو و همدسته های آن به خصوص افرادی که همراه آن داروی مهار کننده بتا آدنرژیک مثل پروپرانولول مصرف می کنند باید تحت نظر باشد.

کند شدن هدایت در گره موجب طولانی شدن فاصله PR در ECG می‌ شود، بنابراین این بیماران باید تحت نظر باشد. بیمار را باید از نظر اضافه وزن، ادم اندام تحت نظر باشد

ضربان قلب کمتر از 50 ضربه در دقیقه ( برادی کاردی ) در بیمار با را باید به پزشک گزارش داد.

دارو باید طبق دستور پزشک معالج تجویز شود و بیمار نباید بدون اجازه پزشک و اطلاعات آن دارو را قطع کند. قطع دارو باید به تدریج و تحت نظر پزشک باشد.

استفاده از وراپامیل و هم دسته های آن در بیماران مبتلا به گره اختلال گره سینوسی دهلیزی ( SA ) باید به دقت انجام گیرد، چون احتمال مهار عمل خود کار این گره وجود دارد.

مصرف فرآورده های دیژیتال مانند دیگوکسین همراه با وراپامیل نیاز به دقت زیاد دارد، چون وراپامیل با کاهش دفع ادراری گلیکوزید های قلبی موجب سمیت این نوع از فرآورده ها می شود.

مصرف این داروها به خصوص برای درمان در بیماران دچار هایپرتانسیون ( پر فشاری خون ) شدید شده اند که قلبی بلوک درجه دو و سه و نارسایی احتقانی شدید قلب دارند، ممنوع می باشد.

لیستی از دارو هایی که مصرف می کنید را به پزشک معالج خود اطلاع دهید چرا که مصرف همزمان این دارو با برخی از دارو ها ممکن باعث ایجاد تداخل شود.

وراپامیل باعث کاهش اثرات دارو هایی مانند متفورمین و ایفوسفامید و کلوپیدوگرل می شود.

وراپامیل باعث افزایش اثرات دارو هایی مانند آمیودارون و آپیکسابان و آسپرین و آملودیپین و آتورواستاتین و بتا بلاکر ها ( مانند پروپرانولول ) و کاربامازپین و گلیکوزید های قلبی ( مانند دیگوکسین ) می شود.

دارو های ضد قارچ ( مانند فلوکونازول ) ، سایمتیدین ، کلونیدین و بریمونیدین باعث افزایش اثرات وراپامیل می شوند.

دارو هایی مانند برومپریدول ، کاربامازپین ، متیل‌ فنیدات و یوهیمبین باعث کاهش اثرات وراپامیل می شوند.

آب گریپ‌ فروت می تواند موجب افزایش غلظت سرمی این دارو شود.

این دارو افرادی که دچار اختلالات کبدی مانند سیروز کبدی هستند باید با احتیاط مصرف شود و تعدیل دوز صورت گیرد.

این دارو موجب درمان فشار خون نمی شود بلکه آن را کنترل می کند و این دارو نباید به صورت ناگهانی قطع شود.

اشکال دارویی

این دارو به صورت قرص و آمپول می باشد.

آمپول وراپامیل به صورت 5 میلی گرمی است.

قرص های آن به صورت 40 و 80 و 120 و 180 و 240 میلی گرمی است.

از نام تجاری مطرح آن می توان به ایزوپتین و وراهگزال اشاره کرد.

دوز درمانی هر فرد با توجه به علائم بالینی و آزمایشات توسط پزشک معالج تعیین می شود و با از مصرف بی دلیل و بدون تجویز هر دارویی خودداری کرد و تنها کسی که صلاحیت بالینی تجویز دارو را دارد پزشک می باشد.

از دارو های همدسته وراپامیل می توان به دیلتیازم ، نیفدیپین ، آملودیپین و فلودیپین اشاره کرد

برای استفاده از خدمات ما نظیر پزشک عمومی و پزشک متخصص و پرستار در منزل به سایت آرین طب مراجعه کنید.

منابع سایت دارو شناسی( https://www.drugs.com/verapamil.html ) و کتاب فارماکولوژی برای پزشکان.