فتق هیاتال | علت، علائم، تشخیص، پیشگیری و درمان در منزل

زمان تخمینی مطالعه: 19 دقیقه

فتق هیاتال یکی از مشکلات نسبتاً شایع دستگاه گوارش است که در آن بخشی از معده از طریق منفذ دیافراگم به سمت قفسه سینه جابه‌جا می‌شود. این عارضه ممکن است در برخی افراد بدون علامت باشد، اما گاهی با سوزش سر دل، ترش کردن، برگشت اسید، نفخ و مشکل در بلع همراه می‌شود. شناخت علائم، عوامل خطر و روش‌های درمان فتق هیاتال می‌تواند به کنترل بهتر این بیماری و جلوگیری از تشدید مشکلات گوارشی کمک کند.

فتق هیاتال چیست؟

فتق هیاتال یکی از مشکلات شایع دستگاه گوارش است که زمانی رخ می‌دهد که بخشی از معده از طریق سوراخی در دیافراگم به سمت قفسه سینه حرکت می‌کند. دیافراگم عضله‌ای است که میان قفسه سینه و شکم قرار دارد و به طور طبیعی مری از یک منفذ کوچک در آن عبور کرده و به معده متصل می‌شود. هنگامی که این منفذ گشاد شود یا بافت‌های اطراف آن ضعیف شوند، قسمتی از معده می‌تواند به سمت بالا جابه‌جا شود و فتق هیاتال ایجاد شود. این عارضه در برخی افراد هیچ علامتی ندارد، اما در بسیاری از موارد با سوزش سر دل، رفلاکس اسید معده، احساس سنگینی در قفسه سینه، ترش کردن و گاهی دشواری در بلع همراه است.

افزایش سن، اضافه وزن، بارداری، فشار مداوم به شکم و برخی عوامل ژنتیکی می‌توانند احتمال بروز این مشکل را افزایش دهند. تشخیص و درمان به‌موقع فتق هیاتال اهمیت زیادی دارد، زیرا در صورت پیشرفت ممکن است کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. در صورت نیاز به ارزیابی و پیگیری مشکلات گوارشی، می‌توانید از خدمات پزشکی در منزل آرین طب بهره‌مند شوید تا بدون مراجعه حضوری، از مشاوره و ویزیت پزشک در منزل استفاده کنید.

برای مشاوره و درخواست خدمات پزشکی و پرستاری در منزل با کارشناسان آرین طب تماس بگیرید.

رزرو نوبت و هماهنگی: ۰۹۱۲۰۴۴۶۳۰۹

آرین طب ارائه ارائه‌دهنده انواع خدمات پزشکی از جمله پزشک متخصص در منزل (قلب، ریه، داخلی و…) و انواع خدمات پرستاری و تزریقات در منزل

خدمات مرتبط

علت فتق هیاتال

فتق هیاتال زمانی ایجاد می‌شود که قسمت بالایی معده از طریق منفذ موجود در دیافراگم به سمت قفسه سینه جابه‌جا شود. علت دقیق آن همیشه مشخص نیست، اما عواملی مانند افزایش فشار داخل شکم و ضعیف شدن بافت‌های اطراف این ناحیه می‌توانند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند.

افزایش فشار داخل شکم

فشار مداوم یا شدید داخل شکم می‌تواند به ناحیه اتصال مری و معده فشار وارد کند و احتمال ایجاد فتق هیاتال را افزایش دهد. یبوست مزمن، سرفه‌های طولانی‌مدت، زور زدن مکرر و فعالیت‌هایی که فشار زیادی به شکم وارد می‌کنند، از عوامل مؤثر هستند.

افزایش سن و ضعیف شدن بافت ها

با افزایش سن، عضلات و بافت‌های نگهدارنده اطراف دیافراگم ممکن است استحکام گذشته را نداشته باشند. این تغییرات می‌تواند باعث گشاد شدن منفذ عبور مری و جابه‌جایی بخشی از معده به سمت قفسه سینه شود.

اضافه وزن

افزایش چربی در ناحیه شکم می‌تواند فشار بیشتری به اندام‌های داخلی وارد کند. به همین دلیل، اضافه وزن یکی از عواملی است که می‌تواند احتمال بروز فتق هیاتال و همچنین علائم ناشی از رفلاکس معده را افزایش دهد.

بارداری

در دوران بارداری، رشد جنین و تغییرات هورمونی می‌توانند فشار داخل شکم را افزایش دهند. در برخی افراد این شرایط احتمال ایجاد یا تشدید فتق هیاتال و علائم مرتبط با آن مانند سوزش سر دل را بیشتر می‌کند.

سرفه و زور زدن مداوم

سرفه‌های طولانی‌مدت یا زور زدن‌های مکرر باعث افزایش فشار داخل شکم می‌شوند. اگر این فشار برای مدت طولانی ادامه داشته باشد، ممکن است به بافت‌های اطراف منفذ دیافراگم فشار وارد کرده و زمینه را برای ایجاد فتق فراهم کند.

عوامل مادرزادی یا ساختاری

در برخی افراد، ساختار دیافراگم یا اندازه منفذ عبور مری از ابتدا به گونه‌ای است که احتمال جابه‌جایی معده بیشتر می‌شود. این نوع زمینه‌های ساختاری ممکن است باعث شود فتق هیاتال در سنین پایین‌تر نیز ایجاد شود.

علائم فتق هیاتال

فتق هیاتال در بعضی افراد هیچ علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند و ممکن است به‌صورت اتفاقی هنگام بررسی‌های پزشکی تشخیص داده شود. زمانی که فتق باعث برگشت اسید معده یا فشار در ناحیه قفسه سینه شود، علائم گوارشی و گاهی تنفسی ایجاد می‌شوند و شدت آن‌ها می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.

سوزش سر دل

یکی از شایع‌ترین علائم فتق هیاتال، احساس سوزش در قسمت بالای شکم یا پشت استخوان جناغ است. این حالت معمولاً به دلیل افزایش احتمال برگشت محتویات اسیدی معده به سمت مری ایجاد می‌شود و ممکن است بعد از غذا یا هنگام دراز کشیدن بیشتر شود.

ترش کردن و برگشت اسید معده

برگشت اسید یا محتویات معده به سمت مری و گاهی دهان می‌تواند از نشانه‌های فتق هیاتال باشد. بعضی افراد این حالت را به صورت مزه ترش یا تلخ در دهان و احساس برگشت غذا تجربه می‌کنند.

درد یا فشار در قفسه سینه

فتق هیاتال می‌تواند باعث احساس درد، فشار یا ناراحتی در قسمت میانی قفسه سینه شود. با این حال، درد قفسه سینه همیشه ناشی از مشکلات گوارشی نیست و در صورت شدید یا ناگهانی بودن آن باید علت‌های مهم‌تر نیز توسط پزشک بررسی شوند.

مشکل در بلع

برخی افراد مبتلا به فتق هیاتال هنگام بلع غذا یا مایعات احساس می‌کنند غذا به‌راحتی پایین نمی‌رود. تکرار یا تشدید این علامت نیاز به ارزیابی پزشکی دارد تا علت آن مشخص شود.

احساس پری و نفخ

احساس سنگینی، پری شکم، نفخ و آروغ زدن بیشتر از حد معمول نیز ممکن است همراه با فتق هیاتال دیده شود. این علائم می‌توانند بعد از وعده‌های غذایی بیشتر احساس شوند.

تهوع

در بعضی افراد، فتق هیاتال و مشکلات همراه با آن می‌تواند با احساس تهوع همراه باشد. تهوع مداوم یا همراه با علائم دیگر بهتر است توسط پزشک بررسی شود.

سرفه یا گرفتگی صدا

برگشت مکرر اسید معده به مری و قسمت‌های بالاتر می‌تواند گاهی باعث تحریک گلو و ایجاد سرفه مزمن، صاف کردن مکرر گلو یا گرفتگی صدا شود. این علائم همیشه به معنای وجود فتق هیاتال نیستند و می‌توانند دلایل دیگری نیز داشته باشند.

تشخیص فتق هیاتال

تشخیص فتق هیاتال معمولاً با بررسی علائم، معاینه و استفاده از آزمایش‌های تشخیصی انجام می‌شود. از آنجا که علائم این عارضه می‌تواند شبیه رفلاکس معده و برخی مشکلات گوارشی دیگر باشد، پزشک با توجه به شرایط فرد مشخص می‌کند که آیا انجام بررسی‌های تکمیلی لازم است یا خیر.

بررسی علائم و سابقه پزشکی

پزشک ابتدا درباره علائمی مانند سوزش سر دل، ترش کردن، برگشت غذا، درد قفسه سینه، نفخ، مشکل در بلع و زمان بروز این نشانه‌ها سؤال می‌کند. سابقه بیماری‌های گوارشی و داروهای مصرفی نیز می‌تواند در روند تشخیص مؤثر باشد.

آندوسکوپی دستگاه گوارش

آندوسکوپی یکی از روش‌های مهم برای بررسی مری و معده است. در این روش پزشک می‌تواند وضعیت مخاط مری و معده را مشاهده کرده و وجود التهاب ناشی از رفلاکس یا مشکلات مرتبط با فتق هیاتال را بررسی کند.

عکس‌برداری با اشعه ایکس

گاهی برای بررسی موقعیت معده و مری از تصویربرداری با اشعه ایکس استفاده می‌شود. این روش می‌تواند جابه‌جایی بخشی از معده به سمت قفسه سینه را نشان دهد و به تشخیص فتق هیاتال کمک کند.

بلع باریم

در برخی موارد، پزشک آزمایشی به نام بلع باریم درخواست می‌کند. فرد ماده‌ای مخصوص می‌نوشد و سپس با تصویربرداری، مسیر عبور آن از مری و معده بررسی می‌شود. این آزمایش می‌تواند اطلاعات مناسبی درباره ساختار و حرکت دستگاه گوارش ارائه دهد.

مانومتری مری

مانومتری برای بررسی عملکرد و حرکات مری و همچنین نحوه عملکرد عضلات آن انجام می‌شود. این آزمایش در برخی افراد، به‌خصوص زمانی که مشکل بلع یا علائم غیرمعمول وجود داشته باشد، می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر کمک کند.

تشخیص افتراقی فتق هیاتال

از آنجا که علائمی مانند سوزش سر دل و درد قفسه سینه می‌توانند دلایل مختلفی داشته باشند، پزشک ممکن است برای تشخیص دقیق، بیماری‌های دیگری مانند رفلاکس معده، التهاب مری یا سایر مشکلات گوارشی را نیز بررسی کند.

برای تشخیص فتق هیاتال به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

معمولاً متخصص گوارش مناسب‌ترین پزشک برای بررسی فتق هیاتال است. پزشک پس از ارزیابی علائم، در صورت نیاز آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های لازم را درخواست می‌کند و بر اساس نتایج، روش درمان را مشخص خواهد کرد.

چه کسانی در معرض فتق هیاتال هستند؟

فتق هیاتال ممکن است در هر سنی ایجاد شود، اما احتمال بروز آن در بعضی افراد بیشتر است. افزایش سن، افزایش فشار داخل شکم، اضافه‌وزن و برخی شرایط جسمی می‌توانند زمینه ایجاد یا تشدید این عارضه را فراهم کنند. البته داشتن یکی از این عوامل به معنی ابتلای قطعی به فتق هیاتال نیست.

افراد مسن

با افزایش سن، عضلات و بافت‌های اطراف دیافراگم ممکن است به‌تدریج ضعیف شوند. این تغییرات می‌تواند باعث گشاد شدن منفذ عبور مری و افزایش احتمال جابه‌جایی بخشی از معده به سمت قفسه سینه شود.

افراد دارای اضافه وزن

افزایش فشار در ناحیه شکم می‌تواند احتمال بروز فتق هیاتال را افزایش دهد. همچنین اضافه‌وزن ممکن است علائم رفلاکس معده را تشدید کند و باعث شود نشانه‌هایی مانند سوزش سر دل و ترش کردن بیشتر احساس شوند.

زنان باردار

در دوران بارداری، بزرگ شدن رحم و تغییرات هورمونی می‌تواند فشار داخل شکم را افزایش دهد. به همین دلیل، در برخی زنان باردار احتمال بروز یا تشدید علائم مرتبط با فتق هیاتال بیشتر می‌شود.

افراد مبتلا به یبوست مزمن

زور زدن مکرر هنگام دفع می‌تواند فشار داخل شکم را افزایش دهد. اگر این وضعیت برای مدت طولانی ادامه داشته باشد، ممکن است به بافت‌های اطراف دیافراگم فشار وارد کند و زمینه را برای ایجاد فتق فراهم سازد.

افراد مبتلا به سرفه مزمن

سرفه‌های طولانی‌مدت و شدید باعث افزایش مکرر فشار داخل شکم می‌شوند. افرادی که به بیماری‌های تنفسی یا مشکلات دیگری همراه با سرفه مزمن مبتلا هستند، ممکن است بیشتر در معرض این فشار قرار داشته باشند.

افرادی که فشار زیادی به شکم وارد می‌کنند

فعالیت‌هایی که با زور زدن و افزایش قابل‌توجه فشار داخل شکم همراه هستند، می‌توانند در ایجاد یا تشدید فتق هیاتال نقش داشته باشند. این موضوع به‌ویژه در افرادی که زمینه ضعف بافت‌های دیافراگم دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

افرادی با زمینه ساختاری یا مادرزادی

برخی افراد ممکن است به دلیل ویژگی‌های ساختاری دیافراگم یا بزرگ‌تر بودن منفذ عبور مری، آمادگی بیشتری برای ایجاد فتق هیاتال داشته باشند. در این شرایط، فتق ممکن است حتی در سنین پایین‌تر نیز مشاهده شود.

افرادی که سابقه جراحی یا آسیب در ناحیه شکم و دیافراگم دارند

برخی جراحی‌ها یا آسیب‌های ناحیه شکم و دیافراگم می‌توانند ساختار طبیعی این قسمت را تغییر دهند و در بعضی شرایط احتمال ایجاد فتق را افزایش دهند. تشخیص این وضعیت نیازمند بررسی توسط پزشک است.

درمان فتق هیاتال

درمان فتق هیاتال به اندازه فتق، شدت علائم و وجود مشکلاتی مانند رفلاکس معده بستگی دارد. بسیاری از افراد با فتق‌های کوچک به جراحی نیاز ندارند و با اصلاح سبک زندگی و داروهای مناسب کنترل می‌شوند؛ اما در موارد شدید یا مقاوم، پزشک ممکن است درمان‌های تخصصی‌تر یا جراحی را توصیه کند.

درمان دارویی

اگر فتق هیاتال باعث رفلاکس و سوزش معده شود، پزشک ممکن است داروهایی برای کاهش یا کنترل اسید معده تجویز کند. داروهای کاهنده اسید مانند مهارکننده‌های پمپ پروتون و برخی داروهای دیگر، بسته به شرایط بیمار و نظر پزشک استفاده می‌شوند. مصرف خودسرانه یا طولانی‌مدت این داروها توصیه نمی‌شود.

تغییر سبک زندگی

در کنار دارو، پزشک ممکن است توصیه کند وعده‌های غذایی کوچک‌تر مصرف شود، تا چند ساعت بعد از غذا دراز نکشید و از خوراکی‌هایی که علائم رفلاکس را تشدید می‌کنند دوری شود. این تغییرات می‌توانند به کاهش علائم کمک کنند، اما خود فتق را لزوماً برطرف نمی‌کنند.

درمان رفلاکس معده

اگر فتق هیاتال همراه با رفلاکس معده باشد، کنترل رفلاکس بخش مهمی از درمان است. پزشک متخصص گوارش بر اساس شدت علائم ممکن است دارو، اصلاح عادات غذایی و پیگیری دوره‌ای را پیشنهاد کند.

درمان جراحی فتق هیاتال

جراحی معمولاً برای همه افراد مبتلا به فتق هیاتال لازم نیست. در مواردی که فتق بزرگ باشد، علائم شدید و مداوم با درمان‌های معمول کنترل نشود یا عوارض خاصی ایجاد شده باشد، پزشک ممکن است جراحی را مطرح کند. جراحی معمولاً با هدف قرار دادن معده در موقعیت مناسب و تقویت ناحیه اطراف دیافراگم انجام می‌شود.

مراجعه به متخصص گوارش

متخصص گوارش معمولاً پزشک اصلی برای تشخیص و درمان فتق هیاتال است. او می‌تواند بر اساس علائم و نتایج آزمایش‌هایی مانند آندوسکوپی یا تصویربرداری، بهترین روش درمان را مشخص کند. اگر جراحی مورد نیاز باشد، بیمار معمولاً به جراح عمومی یا جراح متخصص دستگاه گوارش ارجاع داده می‌شود.

برای مشاوره و درخواست خدمات پزشکی و پرستاری در منزل با کارشناسان آرین طب تماس بگیرید.

رزرو نوبت و هماهنگی: ۰۹۱۲۰۴۴۶۳۰۹

آرین طب ارائه ارائه‌دهنده انواع خدمات پزشکی از جمله پزشک متخصص در منزل (قلب، ریه، داخلی و…) و انواع خدمات پرستاری و تزریقات در منزل

درمان فتق هیاتال در منزل

درمان فتق هیاتال در منزل بیشتر با هدف کنترل علائم، کاهش رفلاکس معده و جلوگیری از تشدید ناراحتی انجام می‌شود. روش‌های خانگی معمولاً خود فتق را برطرف نمی‌کنند و در صورت تداوم علائم، بررسی پزشک متخصص گوارش ضروری است.

اصلاح وعده های غذایی

مصرف وعده‌های غذایی سبک و کم‌حجم می‌تواند فشار واردشده به معده را کاهش دهد. همچنین بهتر است غذاهایی که باعث سوزش سر دل، ترش کردن یا نفخ می‌شوند، شناسایی و تا حد امکان محدود شوند.

فاصله بین غذا و خواب

پس از غذا خوردن بهتر است بلافاصله دراز نکشید. فاصله دادن بین وعده غذایی و زمان خواب می‌تواند به کاهش برگشت اسید معده و علائم رفلاکس کمک کند.

تنظیم وضعیت خواب

اگر علائم فتق هیاتال در شب تشدید می‌شوند، قرار دادن قسمت بالایی بدن در وضعیت کمی بالاتر هنگام خواب می‌تواند به کاهش رفلاکس کمک کند. این روش بیشتر برای کنترل علائم است و درمان قطعی فتق محسوب نمی‌شود.

مصرف دارو با نظر پزشک

در صورتی که فتق هیاتال باعث رفلاکس و سوزش مکرر معده شود، پزشک ممکن است داروهای مناسب برای کاهش اسید معده تجویز کند. نوع دارو و مدت مصرف باید با توجه به شرایط بیمار تعیین شود و مصرف خودسرانه دارو توصیه نمی‌شود.

ویزیت پزشک در منزل

در صورتی که مراجعه حضوری برای بیمار دشوار باشد، ویزیت پزشک در منزل می‌تواند برای بررسی علائم و ارزیابی اولیه وضعیت بیمار انجام شود. پزشک در صورت نیاز، بیمار را برای انجام آزمایش‌ها یا بررسی‌های تخصصی مانند آندوسکوپی به متخصص گوارش ارجاع می‌دهد.

خدمات پزشکی در منزل آرین طب

آرین طب با ارائه خدمات پزشکی در منزل، امکان ویزیت و دریافت مراقبت‌های پزشکی در محیط خانه را فراهم می‌کند. خدمات پزشکی در منزل آرین طب از بهترین و سریع‌ترین خدمات در این زمینه است و از ساعت ۶ صبح تا ۱۲ شب ارائه می‌شود. پزشک می‌تواند پس از بررسی وضعیت بیمار، درباره ادامه درمان و نیاز به مراجعه به متخصص گوارش راهنمایی لازم را ارائه کند.

پیشگیری از فتق هیاتال

فتق هیاتال همیشه قابل پیشگیری نیست، زیرا افزایش سن، عوامل ساختاری و برخی شرایط بدنی می‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند. با این حال، کاهش فشار روی شکم و کنترل عواملی که باعث تشدید رفلاکس می‌شوند، می‌تواند به کاهش احتمال بروز یا تشدید علائم کمک کند.

حفظ وزن در محدوده سالم

افزایش فشار داخل شکم می‌تواند احتمال بروز فتق هیاتال را افزایش دهد. حفظ وزن در محدوده سالم و داشتن سبک زندگی متعادل می‌تواند به کاهش فشار روی ناحیه شکم کمک کند.

جلوگیری از یبوست مزمن

زور زدن مکرر هنگام دفع باعث افزایش فشار داخل شکم می‌شود. مصرف فیبر کافی، نوشیدن آب مناسب و داشتن فعالیت بدنی منظم می‌تواند به پیشگیری از یبوست و کاهش این فشار کمک کند.

درمان سرفه های طولانی مدت

سرفه شدید و مداوم می‌تواند فشار زیادی به دیافراگم و عضلات شکم وارد کند. بنابراین در صورت وجود سرفه طولانی‌مدت، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی و درمان شود.

پرهیز از وعده های غذایی سنگین

خوردن حجم زیادی از غذا در یک وعده می‌تواند احساس پری و فشار در معده را افزایش دهد و علائم رفلاکس را تشدید کند. مصرف وعده‌های متعادل و پرهیز از پرخوری می‌تواند به کاهش این مشکلات کمک کند.

دراز نکشیدن بلافاصله بعد از غذا

دراز کشیدن بلافاصله پس از غذا می‌تواند احتمال برگشت اسید معده را افزایش دهد. بهتر است بعد از وعده‌های غذایی مدتی در حالت نشسته یا ایستاده بمانید، به‌خصوص اگر سابقه رفلاکس یا فتق هیاتال دارید.

عوارض فتق هیاتال

فتق هیاتال در بسیاری از افراد عارضه جدی ایجاد نمی‌کند، اما در صورت بزرگ بودن فتق یا ادامه‌دار شدن علائم، ممکن است مشکلاتی برای دستگاه گوارش ایجاد شود. تشخیص و پیگیری مناسب می‌تواند به کنترل این عوارض کمک کند.

رفلاکس معده

فتق هیاتال می‌تواند باعث برگشت اسید معده به مری شود و علائمی مانند سوزش سر دل، ترش کردن و احساس برگشت غذا ایجاد کند.

التهاب مری

رفلاکس مکرر اسید می‌تواند به مرور باعث تحریک و التهاب پوشش داخلی مری شود و در برخی افراد درد یا مشکل هنگام بلع ایجاد کند.

مشکل در بلع

در بعضی موارد، فتق هیاتال می‌تواند با احساس گیر کردن غذا یا دشواری در عبور غذا از مری همراه باشد.

زخم و خونریزی

التهاب شدید و طولانی‌مدت مری یا معده ممکن است در موارد خاص باعث ایجاد زخم و خونریزی گوارشی شود.

کم خونی

اگر خونریزی گوارشی به‌صورت تدریجی و طولانی‌مدت اتفاق بیفتد، ممکن است فرد به کم خونی مبتلا شود.

نیاز به جراحی

در فتق‌های بزرگ یا مواردی که علائم شدید با درمان‌های معمول کنترل نمی‌شوند، پزشک ممکن است جراحی را به‌عنوان گزینه درمانی مطرح کند.

جمع بندی

در مجموع، فتق هیاتال در بسیاری از موارد با اصلاح سبک زندگی، کنترل رفلاکس و داروهای تجویزشده توسط پزشک قابل مدیریت است و همه افراد به جراحی نیاز ندارند. در صورت مداوم یا شدید بودن علائم، مراجعه به متخصص گوارش برای تشخیص دقیق و انتخاب روش درمان مناسب اهمیت دارد. همچنین برای دریافت خدمات پزشکی در منزل، آرین طب با ارائه خدمات از ساعت ۶ صبح تا ۱۲ شب، یکی از بهترین و سریع‌ترین گزینه‌ها برای دریافت مراقبت پزشکی در منزل محسوب می‌شود.

سوالات متداول

شما می‌توانید در آرین طب خدمات پزشکی و پرستاری در منزل دریافت کنید.

برخی از خدمات ما شامل ویزیت پزشک متخصص در منزل، سونوگرافی در منزل، رادیولوژی در منزل، طب سوزنی در منزل، مشاوره روانشاسی و تغذیه در منزل است.

برای مشاهده همه سرویس های ما به صفحه خدمات مراجعه کنید.

رزرو نوبت و هماهنگی: ۰۹۱۲۰۴۴۶۳۰۹

برای رزرو خدمات پزشکی یا پرستاری در منزل فرم زیر را پر کنید: